دلایل فروپاشی ساسانیان

در مطالب قبلی ذکر شد که آپارتاید اجباری و جنگهای متعدد ایران و روم، در کنار تفرقه های دینی بعلاوه ظلمهای اقتصادی متعدد در کشور، زمینه ساز سقوط ساسانیان را فراهم آورد. آپارتاید اجباری، بنابر تحریفاتی که موبدان درباری در خصوص نژادبندیهای بشری به وجود آورده بودند، در زمان اواسط ساسانیان شکل گرفت و در زمان خسروپرویز و انوشیروان به اوج خود رسید. در این نوع طبقه بندی، افراد مملکت ایران به سه دسته تقسیم می شدند:

۱- شاه، درباریان، فرماندهان بزرگ جنگی و کلا" اشراف زادگان

۲- دبیران دربار، موبدان، روحانیون رده پایینتر

۳- مردم عادی

بنابر آنچه کریستین سن در مورد ایران زمان ساسانی از روی قرائن موجود در تاریخ ایران (که مدارک مکتوب کمی از زرتشتیان آن زمان در دست است) و تحقیقات واسعه خود برروی متون اروپایی معاصر با ساسانیان در روم، اظهار می دارد، تنها دو طبقه اول اجتماعی ایران می توانستند با سواد شوند و حق تحصیل علم و نیز انتخاب آزادانه شغل داشتند و سایر اقشار مملکت، باید بی سواد می ماندند و در این طبقه، پسر می بایست حتما" شغل پدر را دنبال می کرد. آنچه قرائن جمعیت شناسی تاریخی نشان می دهد، طبقه سوم یا همان مردم عادی و پیشه وران، ۹۰ درصد جمعیت کشور را تشکیل می دادند. با در نظر گرفتن اینکه ۹۰ درصد جامعه آن روز ایران، بیسواد و به شدت مذهبی بوده اند، می توان به اوج فقر فرهنگی ایران زمان ساسانیان پی برد. یکی از دلایلی که بعد از اسلام، دانشمندانی چون فارابی و ابن سینا در ایران ظهور کردند، سقوط ساسانیان به دست اعراب، ازمیان رفتن اقتدار دین زرتشتی تحریف یافته آن زمان به دست اعراب مسلمان و به تبع آن، از میان رفتن آپارتاید طبقاتی ساسانیان است.